Publikacja zbiorowa Instytutu Ekologii i Bioetyki pod red. Ryszarda F. Sadowskiego i Jacka Tomczyka
A Holistic Approach to Environment Conservation
Wydawnictwo UKSW, Warszawa 2008, s.164.

Autorzy tekstów naukowych: Zbigniew Łepko, Wojciech Bołoz, Ryszard F Sadowski, Leszek Grum, Gabriela BujaIska, Jan Sandner, Bożena Sosak-Świderska, Grażyna Nowicka, Grzegorz Embros, Antoni Skowroński, Leszek Karski.

FOREWORD
Zbigniew Łepko
INTEGRATED PROTECTION OF THE ENVIRONMENT IN THE WORKS
OF JOHN PAUL II
Wojciech Bołoz
TOWARDS THE ECOLOGICAL AESTHETICS OF NATURE
Zbigniew Łepko
THE ROLE OF CULTURAL ECOLOGY IN ENVIRONMENTAL STUDIES
Ryszard F Sadowski
SCOPE AND METHODS IN ECOLOGY
Leszek Grum, Gabriela BujaIska
SELECTED EPISTEMOLOGICAL AND METHODOLOGICAL ASPECTS
OF THE BIOSPHERE CONCEPT IN PURSUIT OF AN EMPIRICAL RESEARCH
PLATFORM FOR ECOPHILOSOPHY
Jan Sandner
GREEN CHEMISTRY AND BIOETHICS IN ECOTOXICOLOGICAL STUDIES
Bożena Sosak-Świderska
ENVIRONMENT AND HEALTH: ENVIRONMENTAL POLLUTANTS
AND DISEASE RISK
Grażyna Nowicka
AN ATTEMPT TO CLASSIFY ENVIRONMENTAL POLLUTION IN THE CONTEXT
OF THE CAUSES OF THE ECOLOGICAL CRISIS
Grzegorz Embros
A SYSTEMATIC APPROACH TOWARDS THE MANAGEMENT
AND ADMINISTRATlON OF POLISH LANDSCAPE PARKS
Antoni Skowroński
THE PROVISIONS OF DIRECTIVE 2001/77/EC ON THE PROMOTlON
OF ELECTRlCITY PRODUCED FROM RENEWABLE ENERGY SOURCES
IN THE INTERNAL ELECTRlCITY MARKET
Leszek Karski

Obchodzone w 2007 roku pięciolecie istnienia Instytutu Ekologii i Bioetyki na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie stanowiło dobrą okazję do podsumowania dorobku naukowo-dydaktycznego pracowników Instytutu, a także pogłębienia refleksji nad inspiracjami leżącymi u podstaw jego powstania.
Sięgają one specjalności „Ekologia Człowieka i Bioetyka”, która zaistniała na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej w Akademii Teologii Katolickiej w roku akademickim 1984/85. Powiązanie ekologii z bioetyką nastąpiło wówczas z dwóch powodów. Pierwszym było dostrzeżenie wspólnego źródła problemów narastających i w ekologii i w bioetyce. Źródłem tym jest potęgowana zdobyczami naukowo-technicznymi możliwość ingerencji ludzkich zarówno w przyrodę, jak też w biologię samego człowieka. Wzrostowi tych możliwości towarzyszy zaś wzrost i komplikacja nowych, specyficznie ludzkich problemów. Ich rozwiązanie jest niemożliwe bez nowej i pogłębionej refleksji nad koncepcją człowieka, przyrody i relacji człowieka do przyrody. Teoretyczne wyposażenie Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej było wówczas predysponowane do prowadzenia takiej refleksji. I to stanowiło drugi powód powstania nowej specjalności. Nie dysponowaliśmy wprawdzie możliwością prowadzenia empirycznych badań ekologicznych, ani też zapleczem klinicznym dla analiz bioetycznych. Dysponowaliśmy natomiast możliwością teoretycznej refleksji nad podstawami ekologii i bioetyki.
Powstanie Instytutu Ekologii i Bioetyki w 2002 roku nie tylko nie osłabiło aktualności tych inspiracji, ale nawet jeszcze wyraźniej je wzmocniło. Stworzona w Instytucie możliwość prowadzenia badań empirycznych stanowiła dodatkowe wyzwanie dla humanistycznej refleksji nad szeroko rozumianą kwestią ekologiczną. Zakres badań oraz struktura organizacyjna Instytutu odzwierciedla podejmowany przez nasze środowisko wysiłek równoległego, a nawet komplementarnego, tzn. empirycznego i humanistycznego, ujmowania współczesnej problematyki ekologicznej. Wyrażamy w ten sposób przekonanie, że zrodzone przez kryzys ekologiczny problemy stanowią wyzwanie nie tylko dla specjalistów z zakresu różnych nauk przyrodniczych, ale także dla antropologów, politologów, socjologów, psychologów, prawników, filozofów i teologów. Zdobyte w tym względzie doświadczenia, choćby tylko w ostatnim dwudziestoleciu, pozwalają stwierdzić, że liczba dyscyplin naukowych zaangażowanych w przezwyciężenie kryzysu ekologicznego stanowi rzeczywistą miarę jego złożoności. I choć dzisiaj trudno wyrokować, co do efektywności współdziałania tak różnych dyscyplin ludzkiej wiedzy, to jednak z pewnością wiadomo, że kryzysu ekologicznego nie rozwiąże się jedynie środkami technicznymi.
Zakres badań i struktura Instytutu odpowiada na wyzwania powstałe w nowożytnej kulturze europejskiej, na którą istotny wpływ wywarły sukcesy zapoczątkowanego przez Galileusza przyrodoznawstwa matematycznego. Jest to kultura rozdwojona, dwutorowa, a nawet – jak powiedziałby C. P. Snow – dwukulturowa; z jednej strony dziedzictwo przyrodoznawstwa matematycznego, z drugiej zaś dziedzictwo humanistyki. W sytuacji takiego rozdwojenia szczególna rola przypada osobom i instytucjom podejmującym wysiłek mądrościowej mediacji pomiędzy przyrodoznawstwem a humanistyką. Efektem tej mediacji miałoby być odejście od kultury jednostronnie zdominowanej przez nurt przyrodoznawstwa, jednakże bez propagowania wrogości wobec niego. Idzie raczej o pojednanie nauki z mądrością, czyli ogarnięcia jedną kulturą zarówno tradycji zakorzenionej w humanistyce, jak i przyrodoznawstwie.
Podstawowe dla Instytutu Ekologii i Bioetyki w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego inspiracje znajdują pełny wyraz w niniejszej publikacji, obejmującej zarówno opracowania z zakresu nauk przyrodniczych, jak i humanistycznych. W szczególności podejmują one problematykę teologicznego wymiaru ochrony środowiska, ekologicznej estetyki przyrody, ekologii kulturowej, metodologii ekologii, ekotoksykologii, środowiskowych uwarunkowań zdrowia, zanieczyszczeń środowiska naturalnego, zarządzania środowiskiem naturalnym i prawnych aspektów energetyki odnawialnej.

Zbigniew Łepko
Dyrektor Instytutu Ekologii i Bioetyki